Harf grubunu yorumlayan falnameler

Bir işin, bir yolculuğun ya da bir dileğin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği konusunda Kuran’a danışma yolu olan Kuran fallarında, fal kitabını düzenleyenin önerdiği yol izlenir. Genel olarak, belirli hesaplardan sonra karşılaşılan harfi, yorumlayan falnameler yanında, aynı sayfada iki ayrı satıra baktırarak yorum yaptıran falnameler de vardır. İki ayrı harf yorumuyla daha kesin sonuca ulaştırmayı amaçlayan bu tür fallarda aynı harfin yinelenmesi bazan akıl karıştırıcı yorumları getirmektedir. Örneğin İ.Hakkı Ertaylan’ın Bursa Camii Kebir Kütüphanesi’nde saptadığı bir falnamede birinci ve yedinci satıra bakılmaktadır. Aynı harfin ikinci kez gelişi de birinci yorumu, çoğunlukla ortadan kaldırmaktadır:

“Eğer elif gelirse yorumu mutluluk ve sevinçtir. Eğer tekrar gelirse emektir, hiçbir şey sonuçlanmaz (…) eğer zel gelirse yorumu muradına ermektir ve düşmanları bozguna uğratmaktır, eğer tekrar gelirse gayetle yaramazdır, o işe başlamasın…”

Kuran’ı birden fazla açarak üç harf grubuna göre yorum getiren falnameler de vardır. Bunlardan en ilginci, satır saptamayı fal sahibine bakışıyla, kötü bir yorum çıktığında yeniden fal açmayı öğütleyişiyle, iyi yorumların uğursuzluk belirten yorumlardan çok oluşuyla öne çıkan Çağatayca yazılmış bir falnamedir.

Çağatay dili, Türk dilleri ailesinin Orta Asya grubundandır. XV. yüzyıl başından XX. yüzyıl başına kadar kullanılmıştır. Daha çok edebiyat yapıtlarında kullanılan bu dile, günümüz Türk şivelerinden Özbekçe ve Yeni Uygurca yakındır.

Topkapı Sarayı Kütüphanesi’nin Hazine kısmında No. 1067’ye kayıtlı bir mecmua içinde bulunan bu falname arada ve sonda eksikler taşımaktadır. Dil özellikleri yüzünden tez konusu yapılan bu falnamede falına bakılan kişilerle ilgili notlar ve tarihler de kayıtlıdır. Falnameyi inceleyen Yıldız Kandemir, kitabın Türkistan’da, XIV. Yüzyılda yazılıp, XV. yüzyıl başlarında İstanbul’da kullanılmış olacağını varsayıyor.

Falname: “Abdullah binCaferü’s Sadık radiyallahü anh rivayet kılur Peygamberdin aleyhisselam andağ yarlıklar mening ümmetlerimde kaçan kim ni erseke oğrasalar ol işning edgüsün yavuzun bileyin tiseler bu fal kura birle bilsinler. Abdullah bin Caferü’s Sadık (Allah ondan razı olsun) rivayet eder ki dinimizin Peygamberi aleyhisselam (şefaat etsin) (demiş ki): Benim ümmetimden kim zorluğa düşse, işinin iyisini, kötüsünü öğrenmek istese bu falla bilsin” sözleriyle başlar. Hz.Peygamber’den öğrenildiği söylenerek, Peygamber’in sözlerini aktaranın kutsallığına inanılan Abdullah bin Caferü’s Sadık olduğu belirtilerek önemi anlatılmaya çalışılan falı, kullanan da fal baktığı kişilerin adlarını saptayarak, falın güvenilirliğini pekiştirmeye çalışmıştır.

Falname yazarı, alışıldığı gibi faldan önce bedensel ve ruhsal temizliği ve dua etmeyi öğütler:

“Temiz abdest ya da gusul abdesti alıp, sağlam itikadla gönlünü arıtıp, her türlü aldatmayı yüreğinden uzaklaştırıp, yaptığı kötü işlere, günahlara pişman olup Aziz ve Celil olan Tanrı’ya yönelip tövbe etsin, sonra iki rekât namaz kılsın, her rekâtta bir elhamd (Fatiha) yedi kulhüvallahü ahad (İhlas) okusun, namazı bitirdiğinde Peygamber’e yirmi salavat getirsin sonra yedi kere desin ki: ‘lahavle ve la kuvvete illa bilahü’l aliyü’l azim’ sonra desin ki: “Ey yüce Tanrım, bu yapmak istediğim işin sevabını hatasını (doğru mu, yanlış mı olduğunu) bana bildir, sonra gönlünü her türlü kuşkudan uzaklaştırıp Kuran’ı sağ eline alsın!”

Çağatayca falnamenin yazarı, fala bakacak olana Kuran’ı eline aldığında, Taha Suresi’nin 25. Ayetini okumayı öğütler. Ayetin meali (yaklaşık anlamı) şudur: “Rabbim” dedi “kalbime genişlik ver.” Fala bakacak olan, bu ayeti okuduktan sonra Kuran’ı üç kez, rasgele açacaktır. Kitabın açıldığı yerde, sağdaki mi soldaki mi sayfaya ya da hangi satıra bakacağıyla ilgili bir açıklama yoktur. Ya fala bakacak olan falı açmadan “sağdaki sayfadaki 7. satırın ilk harfi” gibi bir niyet tutacaktır ya da bu tür fal için herkesin bildiği yaygın bir biçim vardır. Her falnamede ayrı bir yöntem olduğuna göre birinci olasılık daha akla yakın.

Adını bilmediğimiz falname yazarı üç kez rastlanan harflerin yorumuna bakıldığında, fal olumlu çıkarsa niyet edilen işin yapılmasını, kötü çıkarsa vazgeçip Tanrı’ya sığınmayı, tevekkülü öğütlüyor. Ayrıca fal iyi çıktığında tekrar fal açmama gereğini, kötü çıkarsa iki ya da üç kez aynı niyet için fal bakılabileceğini de söylüyor.

Çağatay dilindeki falnamenin elimizdeki sayfalarında yalnızca 40 yorum vardır. Harf gruplarının yanında iyiye ya da kötüye işaret oluşuna göre, müjdeleyici ya da azarlayıcı bir ayet de yer almaktadır. Bu ilginç falnamenin elimizdeki fal yorumları, özetle ve günümüz diliyle aktarılmıştır:

1. Elif-elif-elif
   
   

   Güzel, iyi bir fal. Bu fal çıkan kişi, köleyse özgür bırakılır, hastasya iyileşir, yoksulsa zenginleşir, bela içindeyse Tanrı’nın yardımıyla kurtulur. Bir mal, bir de sağlık sevinci var bu yıl. Kutlu olsun, ama çok kişiye iyilik etmişsin onların kimilerinden sana kötülük erişebilir, kitapsız yürüme (Kur’an’ın emirlerine uy, onlara aykırı davranma). Tanrı muradına eriştirsin inşallah.

   
   
   
2. Be-elif-elif
   
   

   Çok güzel, çok iyi bir fal. Tanrı, bu fal çıkan kişiyi çok sevindirecek, bütün işlerini kolaylaştıracak, yüksek rütbeli kişilerden yardım ve iyilik göreceksin, düşmanlarına karşı zafer kazanacaksın, yitirdiğini kazanacaksın ama malına söz ve göz değmesin, kitapsız yürüme, sonun hayır olsun inşallah.

   
   
   
3. Cim-elif-elif
   
   

   Güzel, iyi bir fal. Hayatın hoş, ömrün uzun olacak, Tanrı senden razı. Ancak bu işinin içinde senin gönlünü meşgul edip sonucunu merak ettiğin bir şey de var, ona sabır gerek. Herkese eşit davranmak gerek. Muradına ereceksin, sana bir mal, bir sağlık sevinci görünür. Bütün kaygılarından kurtulacaksın. Sonun hayır olur inşallah.

   
   
   
4. Dal-elif-elif
   
   

   Kötü bir fal. Bu niyetinden sakın, kork. Vazgeç, pişman olur, çok ağlarsın, yokluğa düşersin. Sadaka ver, Tanrı’ya sığın. O seni muradına erdirir. Kitapsız yürüme, düşmanın kör olsun, sonun iyi olsun inşallah.

   
   
   
5. Elif-be-elif
   
   

   Kötü, korkutucu bir fal. Niyetinden kork, düşmanların çoğalmış, kitapsız yürüme, sen çok kurt arasındaki tek kişi gibisin, saklan, tövbe et, sadaka ver, yüce Tanrı’ya sığın, o seni tüm kötülüklerden korusun. Aman kadınlardan uzak dur, onların şerrinden sakın, erkek, kadın kimseyle tartışma, birkaç gün kendini koru. Yüce Tanrı sonunu iyi eder inşallah.

   
   
   
6. Elif-cim-elif
   
   

   Çok güzel, çok iyi bir fal. Müjdeler olsun çok sevineceksin, sonun iyi, gönlünde sefer varsa (savaş ya da yolculuk) bu niyet kutlu olsun, fayda bul, ailene, kabilene beklenmedik yerden iyilik gelecek, oğlunun, kızının sevinçli günlerini göreceksin. Dostun sevinecek, düşmanın kahrolacak. Ama sana dille sataşırlar, göze gelirsin, kitapsız yürüme. Sana iki sevinç görünür, biri mal, biri sağlık sevinci, ikisine de kavuşacaksın. Sen hep iyilik yaparsın, ama iyilik ettiklerinin kiminden kötülük görürsün, aldırma, sonun hayır olur inşallah.

   
   
   
7. Elif-dal-elif
   
   

   Çok kötü, uğursuz bir fal. Tasarın, niyetin hatalı. Hemen cay bu işten. Duayla, sadaka vermekle meşgul ol. Kimsenin sözüne uyma, kendi işinle uğraş. Hiçbir işte acele etme, Tanrı’nın verdiğiyle yetin, fazlasını isteme. Sonunda elbet sevinirsin, amma az da olsa korkulu haller geçireceksin, kitapsız yürüme, muradına erersin. Sonun iyi olur inşallah.

   
   
   
8. Elif-be-be
   
   

   Çok iyi, çok sevinçli bir fal. Yüce Tanrı sana talih ve devlet (güç, zenginlik, yüksek rütbe) kapılarını açacak, çok mal ve saygınlık bağışlayacak, ama birçok kişi senin bu yüce durumundan gocunacak. Kaygılanma, ümitlerine kavuşacaksın, dostların sevinecek, düşmanların kör olacak. Ancak dile düşmekten, göze gelmekten sakın, kitapsız yürüme. Sonun iyi olur inşallah.

   
   
   
9. Cim-cim-elif
   
   

   İyi, sevindirici bir fal. Müjdeler olsun ki bütün işlerin iyi, hayırlı olacak, hep iyilikle karşılaşacaksın, devlet, nimet kapıları açılacak sana. Yolun açık, dostların her işine yardımcı. Çok iyiliklere ulaşıp tüm kötülüklerden kurtulacaksın. Sen de kötülüklerden ırak durup kitapla yürü, her türlü iyiliğe, yardıma katıl. Sonunda sevinirsin. Gurbette yakının varsa sağ dönecek, hastan varsa iyileşecek, yitiğin varsa bulacaksın. Bu yıl sana uğurlu gelecek. Ayrıca sana iki sevinç görünür. Biri mal sevinci, biri sağlık sevinci. Muradına ereceksin inşallah.

   
   
   
10. Elif-dal-dal
    
    

    İyi bir fal. Yüce Tanrı’nın bağışından ümit kesme, gönlünü sağlam tut. Az zamanda devlet, nimet, sevinç, mutluluk gelecek sana. Bütün engeller kalkacak önünden, iyiliğe ulaşacaksın. Birkaç gün sabredersen işin bütünüyle yoluna girecek, düşmanların varsa dost olacaklar. Bütün kaygılarından kurtulup muradına ereceksin, ama sana da malına da göz değebilir. Kitapsız yürüme, sonun iyi olur inşallah.

    
    
    
11. Elif-be-cim
    
    

    Çok iyi, çok sevinçli bir fal. Müjdeler olsun ki çok sevineceksin, ancak küçük düşmanını korkutma, düşünüp taşınmadan bir işe kalkışma, nereye gitsen tedbirli davran, o zaman işin iyi olur, bu tedbirin sevaptır. Niyet ettiğin iş hayırlıdır, Musa Peygamber’in firavuna karşı zafer kazanışı gibi sen de düşmanlarına galip geleceksin. Dünyadaki, ahretteki dileğine erişeceksin, ama hem kendine, hem malına göz değer. Kitapsız yürüme. Bu yıl sana uğurlu olacak, çok kişi iyilik edecek, kötülükle karşılaştığında korkma sonun iyi olacak inşallah.

    
    
    
12. Elif-cim-be
    
    

    Çok iyi, çok güzel bir fal. Müjdeler olsun yüce Tanrı sana sevinç, nimet ve devlet bağışlayacak, her türlü beladan ve kazadan koruyacak. Nasıl ki İbrahim Peygamber’i alevden ateşten korudu, seni her türlü felaketten koruyacak, zor işlerin kolaylaşacak, kaygılandığın işler uğurlu olacak, dostların sevinecek, düşmanların kör olacak, bütün işlerin iyilikle sonuçlanacak, bu yıl sana kutlu olsun gerekir ki kitapsız yürüme, sonun iyi olur inşallah.

    
    
    
13. Elif-be-dal
    
    

    Kötü bir fal. Şimdiye kadar tuttuğun yolu bırak, niyet ettiğin işle uğraşma, kendini sakın bu işten. Düşmanlarının sözünü dinleme ki pişman olur, çok dillere düşersin, ilaç ararsın derdine. Kitapsız yürümemen gerek. Ama bu niyetinden cayarsan güzellikler, iyilikler bulursun, aman kötü işlerden uzak dur, sadaka ver, kime olursa olsun kin besleme, çok sevinirsin. Sonun iyi olur inşallah.

    
    
    
14. Elif-dal-be
    
    

    İyi, güzel bir fal. Yüce Tanrı seni her türlü belalardan, kazalardan koruyacak. Sen şimdi Tanrı’na şükret. Tanrı’nın birliğine boyun eğ, çok iyiliğe ulaşırsın. Devlet, talih ve ikbal ile (işlerin yolunda gitmesi, mutluluk) karşılaşırsın. Evinde mutluluk ve sevinç var, ama gönlünde bir kuşku var. Sen neden böyle dersen, gönlünü kavi tut, kaygı duyma, bütün işlerin dilediğince, umduğunca olacak. Ama sana ve malına dil değer belki. Kitapsız yürüme. Sana iki sevinç görünür, birincisi sağlık sevinci, ikincisi mal sevinci, ikisine de kavuşacaksın, sonun iyi olacak inşallah.

    
    
    
15. Elif-cim-dal
    
    

    Çok güzel, çok sevindirici bir fal. Ey bu falın sahibi, sen uzun yaşayacaksın, yüce Tanrı sana devlet ve nimet verecek, iyiliklerle karşılaşacaksın. Görüyorum Tanrı, sana her şeyi bağışlayacak sakınmadan, onlarla sevineceksin. Umulmadık yerden iyilik, hayır işiteceksin, zorluğun varsa düzelecek, borcun varsa Mevla’nın yardımıyla ödeyeceksin, yitiğin varsa bulacaksın, ancak gönlünde az da olsa korku var, neden böyle dersen bütün işin hayırlı sonuçlanacak ama dilden, gözden sakın, kitapsız yürüme, bütün dileklerine kavuşacaksın, sonun iyi olacak inşallah.

    
    
    
16. Elif-dal-cim
    
    

    Güzel bir fal. Ey bu falın sahibi, falın güzel, sen çok sevineceksin, gönlün kaygıyla, korkuyla meşgul, kaygılanma; için daraları, ev bark, oğul, kız yönünden büyük tasaların var, tasalanıp korkma, gam yeme, bütün işlerin dileğince olacak, iyiliklere varacak, kötü sözlerden kurtulacaksın, ama sen kime iyilik etsen ondan kötülük görürsün, dile düşersin, hem sana hem malına göz değer, kitapsız yürüme. Dahası sana iki sevinç görünür, biri mal sevinci, ikincisi sağlık sevinci, ikisine de kavuşacaksın, dostların sevinecek, düşmanların kör olacak, bütün kaygılardan uzak olasın, sonun iyi olur inşallah.

    
    
    
17. Be-be-be
    
    

    Çok güzel, sevinçli bir fal. Müjdeler olsun, sana sevinçler görünüyor, devlet ve nimet sana yüz gösterdi, bütün işlerin dilediğince olacak, yüce Tanrı senin her türlü işlerini kendi gönlüne göre sonuçlandıracak, arzuladıklarını anında gerçekleştirecek, ummadığın yerde hazır bulacaksın, gurbetteki yakının sağ dönecek, yitiğin varsa bulacaksın, bu dünyada ve öteki dünyada mutluluk bağışlandı, her türlü sıkıntıdan, gamdan kurtulacaksın, Tanrı’na şükür kıl, muradına ereceksin. Ama sen kime iyilik etsen, ondan kötülük bulursun, dahası sana dil, göz değer, kitapsız yürüme. Sonun iyi olur inşallah.

    
    
    
18. Be-elif-elif
    
    

    Çok iyi, çok güzel bir fal. Ey fal sahibi, yüce Tanrı sana baht, devlet ve nimet kapısını açacak, şimdiye kadar gönlün korku, kaygı içindeydi, şimdi korkudan, kaygıdan kurtuldun, iyilikler kapısı sana açılıyor. Hangi işe girişsen sonun iyi, uğurlu olacak, ummadığın hazır olacak olacak, hastan varsa iyileşecek, borcun varsa yüce Tanrı yardımıyla ödenecek, yitiğin varsa bulunacak, ama korku görünür kitapsız yürüme, sonun iyi olur inşallah.

    
    
    
19. Be-be-elif
    
    

    Çok iyi, çok güzel bir fal. Ey fal sahibi, falın çok güzel, yüce Tanrı sana devlet, nimet veriyor, düşmanlarının üzerine zafer kazanıyorsun, kaygısız, korkusuz oluyorsun, bu yıl, bu ay sana kutlu olsun ancak gönlünde bir korkun var, için daralır, o korkuyla meşgul olursun, hiç aldırma, gönlünü kavi tut, işini Mevla dilediğince gerçekleştirecek, sana iki sevinç görünür, birincisi mal sevinci, ikincisi sağlık sevinci. Ama senin düşmanın çoğalmış, nasıl ki çok kurtlar arasında gibisin korkma, hepsinden kurtulacaksın ancak gerekir ki kitapsız yürüme. Bütün işin hayırla sonuçlanır inşallah.

    
    
    
20. Be-elif-be
    
    

    Çok kötü bir fal. Ey fal sahibi, falında çok kötü belirtiler var, bu işten (niyetinden) uzak dur, tövbe et, kendini isyandan, günahtan, fesattan koru, talihin evine girip durur aman sakın, kötü kişilere katılma, gece gündüz dua et, tespih çek, sadaka ver, iyilikle uğraş, hiç kimseyle çekişip düşmanlık etme, bir nice zaman sabredersen bütün işin hayra döner. Düşmanların çoğalmakta kitapsız yürümeyesin, ne çok kişiye iyilik etsen sonunda onlardan fenalık bulursun, ama sonun iyi olacak inşallah.

    
    
    
21. Be-cim-elif
    
    

    Çok kötü, korkutucu bir fal. Ey fal sahibi, falın çok büyük tehlike ve korkulu durum belirtileri gösteriyor. Kısmetine eyvah ilahi yargı çıktı, âdemoğlu ne yapsa, herhalde ölür. Hiç kimsenin ölümüne çare yoktur. Ama bu falda senin için tehlike görünür, ama ne iş olursa olsun takdiri ilahi (Tanrı’nın takdiri) olmayınca olmaz. Şimdi hemen suçların için Tanrı’dan bağışlanma dileyip, tövbe et, dua edip sadaka vermekle meşgul ol ki Mevla bütün işlerini hayra (iyiliğe) çevirsin, gerektir ki kitapsız yürüme. Sonun iyi olur inşallah.

    
    
    
22. Be-be-cim
    
    

    Güzel, çok sevindirici bir fal. Ey fal sahibi, yıldızın gam evinden çıktı, talih devlet evine girdi. Şimdi şükret, muradına ereceksin ve eğer sefere (savaşa, yolculuğa) niyetin varsa girişimin kutlu, uğurlu olsun, yolun açık olsun, büyük kazanç bulasın ve eğer hastan varsa iyi olacak ve eğer nikâh kıymayı (evlenmeyi) gönlünden geçiriyorsan bu niyet çok hayırlı, uğurlu olacak, ne iş tasarlasan uğurlu ve hayırlı olacak ama düşmanların çoğalmış, kitapsız yürüme. Dahası sana iki sevinç görünür, biri mal sevinci, biri sağlık sevinci ikisini de göreceksin, sonun iyi olacak inşallah.

    
    
    
23. Be-cim-cim
    
    

    Kötü, büyük tehlike belirtili bir fal. Ey fal sahibi, falında büyük tehlike görünüyor, kork, sakın, aman kötü kişilerden uzak dur, bu falı açarken tuttuğun düşüncenden cay, bu niyetini bırak. Yıldızın çok karanlık bir bölgeye girmekte, o durumdan çıkana kadar sabret, acele etme. Pişman olursun. Dua etmekle, sadaka vermekle uğraş, kendi halinde dur, kötü kişilere katılma, düşmanların sana kastedip dururlar, kitapsız yürüme ki sana zarar veremesinler. Yüce Tanrı seni koruyup dileğine eriştirsin. Sonun iyi olsun inşallah.

    
    
    
24. Be-elif-cim
    
    

    İyi, sevinçli bir fal. Müjdeler olsun, falında sevindirici belirtiler var. Yüce Tanrı beklemediğin yerde ve zamanda devlet, nimet bağışlayacak, gerçi birçok işin olduğu gibi kalmış, ama sonları iyi olacak. Senin işin başlangıçta zordu şimdi, gitgide kolaylaşacak, iyi sonuçlanacak, bütün işlerin dilediğince olacak, isteklerin yerine gelecek, korkularından kurtulacaksın, bütün dostların mutlu olacak, düşmanların kaygılanacak. Yüce Tanrı seni bütün belalardan ve kazalardan koruyacak, muradına erdirecek, ama dilden, gözden sakın, kitapsız yürüme. Bütün işlerin hayırlı olacak, dahası sana sevinç ve mutluluk görünür. Sonun iyi olur inşallah.

    
    
    
25. Be-cim-dal
    
    

    Güzel bir fal. Ey fal sahibi, falında sana çok sevinç görünür. Eğer sefere niyet ettinse, kutlu, uğurlu olacak, satmak almak diliyorsan (ticaret yapacaksan) yap çok güzel sonuç alacaksın, eğer ev bark işi, nikâh işi niyet ettinse bütünüyle uğurlu olacak, oğul kız sevincine ereceksin, baht, devlet ve ikbal ile olacaksın. Ama gönlünde bir korku var, asla aldırma bütün işlerin dileğince gerçekleşecek, bütün gereksinmelerin karşılanacak ama sana dil, göz değer, kitapsız yürüme. Sen kime iyilik etsen karşılığında fenalık bulursun, düşmanın öyle çoğalmış ki kurt sürüsü arasında kalmış gibisin, ama yüce Tanrı sana güç verecek, sonun iyi olacak inşallah.

    
    
    
26. Be-dal-cim
    
    

    Güzel, sevinçli bir fal. Müjdeler olsun, sevinç görünür, dahası marifet görünür, muradına ereceksin, bütün işlerin hayırlı olacak, baht, devlet sana yönelecek, bağlanmış işlerinin tümü açılacak, iyi sonuçlar, sevinçler gelecek sana, bilinmeyen yerden hazır olacak. Hastan varsa iyileşecek, yitiğin iyilikte bulunacak, dostların mutlu, düşmanların kör olacak. Ama dilden, gözden sakın, kitapsız yürüme, bütün işlerin dilediğince olur. Ama kimi kişilere nice iyilik yapsan ondan fenalık bulursun. Yüce Tanrı sana devlet ve rahmet ve nimet bağışlayacak hiç kaygılanma muradına ereceksin. Sonun iyi olacak inşallah.

    
    
    
27. Be-dal-elif
    
    

    Çok iyi bir fal. Ey fal sahibi sevin, dileğine erişeceksin, eksiklerin tamamlanacak, umduklarını yüce Tanrı bağışlayacak. Eğer biriyle ortak olmak dilersen ya da tüccarlık sevdasındaysan bu işlerden kaygı duyma, bu işlerden sana büyük kâr ve çıkarlar gelecek. Sevin, seferin kutlu, uğurlu olacak, satışlarından iyi kâr edeceksin, memleketinde iyi işler çoğalacak. Muradın tamamlanacak ama dilden, gözden sakın, kitapsız yürüme. Bütün kaygılardan kurtulacaksın. Sonun iyi olacak inşallah.

    
    
    
28. Be-elif-dal
    
    

    Çok kötü bir fal. Ey fal sahibi, falında çok kötü belirtiler var, niyetinden vazgeç, kendini sakın, kitapsız yürüme, bugünlerde kimseyle çekişip düşmanlık gütme. Düşmanların çok zorlu ve güçlü, sen onlar arasında zayıfsın, onlar senin yok olmanı diliyorlar, ancak sana her zaman zarar veremiyorlar. Gerekir ki düşmanlarınla iyi sözle konuşursan onların zararı sana dokunmaz, senin düşmanlık duygun güçlü kalır. Uygun davranarak sabırla davran. Birkaç gün sabret, sadaka ver, sakın kendini. Sığındığın Tanrın seni muradına erdirir, sonun iyi olur inşallah.

    
    
    
29. Be-cim-be
    
    

    Kötü bir fal. Ey fal sahibi, falında kötü belirtiler var, ama kendini sakın, kitapsız yürüme, hayırlara erişip, uğurluluk bul. Devlet, nimet içinde gün geçir. Ama gönlünde iyi niyet varsa yap, çok büyük uğurluluğa erişirsin. Ama seni görüp öğüt verip yol gösterirse, onların sözüne uy, öğüdünü tut, sözünden çıkma. Ama sana dil, göz değer. Kitapsız yürüme, muradına erersin. Bu yıl, bu ay sana kutlu olsun daha sana iki sevinç görünür biri mal sevinci, ikincisi sağlık sevinci. İkisini de göreceksin, sonun iyi olacak inşallah.

    
    
    
30. Cim-dal-be
    
    

    Kötü bir fal. Ey fal sahibi, falın kötü çıktı. Bu niyetinden geri dur, tövbe et, dua etmekle, sadaka vermekle meşgul ol. Bu niyetinde çok korkulu belirtiler var, bu niyetten cay, bu girişimden uzak dur, yoksa pişman olursun, hiç kar etmezsin. Aman kötü kişilerden uzak dur, kitapsız yürüme. İyilere katıl, yüce Tanrı’ya sığın ki yüce Tanrı sonunu hayırlı kılar (iyi eder) inşallah.

    
    
    
31. Cim-be-be
    
    

    Çok güzel bir fal. Ey fal sahibi, açıkça söylüyorum falında çok güzel belirtiler var. Çok sevineceksin, ama bil ki bu sevincin öncesinde endişe var. Devlet, nimet ve ikbal sana yönelir, sen onları bulacaksın, sana gelecekler. Sen de şükret. Yüce Tanrı’nın verdiği nimete şükret, isyandan, günahtan uzak dur, ibadetine düşkün ol. Sana iki sevinç görünür, biri mal sevinci, ikincisi sağlık sevinci. Dahası bu yıl sana uğurlu olsun, ama sana da, malına da dil, göz değer, kitapsız yürüme. Bu falın çıktığı kişi hastasya iyileşir, yoksulsa, yargılıysa zenginleşir, saygınlaşır, kaygılıysa kaygılarından kurtulur, sonu hayırlı olur inşallah.

    
    
    
32. Cim-be-dal
    
    

    Engel, zorluk bildiren bir fal. Ey fal sahibi, sana bu güçlükler bildiren fal geldi. Bu fal için tuttuğun niyete sabret, acele etme. Kötü kişilerden uzak dur, kendini sakın. Yüce Tanrı senin bütün işlerini iyilikle sonuçlandırır, dostların mutlu olur, düşmanların kör olur. Ama sadaka vermeyi sakın unutma, kitapsız yürüme, gece gündüz ibadet et, isyandan, günahlardan uzak dur, muradına ereceksin, sonun hayır olacak inşallah.

    
    
    
33. Cim-dal-dal
    
    

    Hoş olmayan bir fal. Ey fal sahibi, sana belirtileri hiç hoş olmayan bu fal geldi. Sabreder, dayanırsan iyiye dönebilir. Bu fala danıştığın sorundan, düşüncenden vazgeç, aman çekin bu konudan. Kitapsız yürüme. Gönlün, aklın hep bu fal açtırdığın konuyla meşgul, ama, sakınman gerekiyor. Sen benim işim neden böyle diye sorarsan, Tanrı’ya sığın, yüce Mevlam bütün işlerini onarır. Sen çok düşman arasında, kurt sürüsüne tek başına rastlamış gibisin. Hiç kaygılanma, yüce Mevla sana yardım edecek. Ama sen de kötü kişilerden uzak dur, iyilere katıl, duayla, sadakayla meşgul o ki yüce Tanrı sonunu iyi etsin inşallah.

    
    
    
34. Cim-dal-elif
    
    

    Çok güzel bir fal. Ey fal sahibi, sana gelen bu fal çok güzel. Bu fal için tuttuğun niyetteki bütün dileklerin gerçekleşecek, devlet ve nimet kapısı sana açılacak, tüm korkulu durumlardan korunacaksın. Umduğun güne erişeceksin. Eğer seer etmeyi (savaşa ya da yola çıkmayı) düşünüyorsan git, senin için bu sefer çok kârlı olacak. Alıp satmayı niyet ettiysen, tüccarlık tek başına ya da ortakla çok uğurlu iş olarak görünüyor. Bu ay, bu yıl sana kutlu olsun. Bu falın geldiği kişi hasta olsa iyileşir, üzüntülüyse sevinir. Dahası sana iki sevinç görünür, biri mal sevinci ikincisi sağlık sevinci. İkisini de göreceksin ama dil değer, göz değer, kitapsız yürüme. Sonun iyi olacak inşallah.

    
    
    
35. Cim-elif-dal
    
    

    Çok kötü, korkutucu bir fal. Ey fal sahibi sana çok kötü belirtileri olan bir fal çıktı. Kork, kendini sakın, fal için tuttuğun niyetten vazgeç, düşüncenden cay. Tövbe et. Bu niyetten sana hiç hayır yok. Kötü. Tedbirli ol. Bu niyetten caymazsan çok pişman olursun, engellere, zorluklara düşersin. Aman kitapsız yürüme. Gece gündüz dua etmekle, sadaka vermekle ilgilen. Kötü işlerden ve kötü kişilerden uzak dur. Muradına erersin, sonun hayır olur inşallah.

    
    
    
36. Cim-elif-elif
    
    

    Güzel bir fal. Ey fal sahibi, falında güzel belirtiler var, hiç endişe etme, kaygılanma. Yüce Tanrı sana devlet ve nimet kapılarını açtı, nimet ve devlet verecek. Bütün işlerin dilediğince olacak, ama bugünlerde sakın sefere çıkma. İşinde zorluklar, engeller görünür, gurbette kalırsın. Vazgeç. Yüce Mevla’nın buyruğu bütün işlerini onarır. Dahası sakın kitapsız yürüme, duayla, tespih çekmekle, yoksullara sadaka vermekle uğraş, yüce Tanrı’ya tevekkül et, seni bütün belalardan korusun ki, yüce Tanrı tevekkül edeni sıkıntılarından, kaygılarından korur. Sen de tevekkül et ki seni de saklayıp korusun, gözetsin, muradına erdirsin, sonun hayırlı olur inşallah.

    
    
    
37. Cim-cim-elif
    
    

    Çok iyi, çok güzel bir fal. Ey fal sahibi, falın çok güzel. Baht, devlet ve nimet sana yöneldi. Bu fal kime gelse o kişi kendini cennette görür. Bu inanılmaz kutlu, uğurlu faldır. Yüce Tanrı bu yılını mübarek kılar, günler, geceler ona kutlu, uğurlu geçer, gurbet, kaygı, tehlike görmez. Sabret, bütün dileklerin gerçekleşecek, amaçlarına erişeceksin. Dahası sana iki sevinç görünüyor, biri mal sevinci, ikincisi sağlık sevinci. Ama çok kişiye iyilik ettiğinde onlardan kötülük bulursun. Sonun iyi olur inşallah.

    
    
    
38. Cim-dal-cim
    
    

    Çok güzel, sevinçli bir fal. Ey fal sahibi, sana çıkan fal, çok güzel bir fal, çok sevineceksin, korkma, gönlünü kavi tut. Gönlünden geçen parayla ilgili işlerse, alışverişse, devlet dairesinde gerçekleştirilecek işlerse ya da bir işe ortak olmaksa çok güzel sonuç alacaksın, sefere gitsen esenlikle, selametle geri geleceksin. Yüce Tanrı sana devlet ve nimet bağışlayacak. Ama sana iki sevinç görünür, biri mal sevinci, ikincisi sağlık sevinci, ikisini birden bulacaksın. Bu yıl sana kutlu olacak. Dahası sana dil değer, göz değer, hem kendine hem malına, kitapsız yürümemen gerekir. Muradına ereceksin, iki cihanın da iyiliğini bulacaksın, sonun iyi olacak inşallah.

    
    
    
39. Cim-elif-cim
    
    

    Uyarıcı bir fal. Ey fal sahibi, bu falında çok belirti var, önce niyetin için sabretmen gerek, acele etmeyi düşünme, düşmanların büsbütün çoğalmış, kurt sürüsü arasında kalmış gibisin, ama sana kötülük etmekten sakınırlar, sana zararları dokunamaz. Ama sen de gece gündüz duayla, sadaka vermekle uğraş, yüce Tanrı’ya sığın, muradına erersin. Bu fal için tuttuğun niyetinden cayma, ümitlerle bekle, amacın gerçekleşecek, gereksinmelerin karşılanacak, bütün istediklerin olacak. Bu yıl sana uğurlu gelecek, ama kötü kişilerden uzak dur, kitapsız yürüme. Sonun iyi olacak inşallah.

    
    
    
40. Cim-cim-be

Çok güzel, çok iyi bir fal. Müjdeler olsun! Her eksiğin tamamlanacak, dileklerin yerine gelecek, istediklerin olacak, korktuklarından kurtulacaksın, dostların mutlu, düşmanların kör olacak, kaygılı duruma düşsen, yüce tanrı seni o durumdan kurtaracak, işini kolaylaştıracak. Devlete, nimete kavuşacak, iyilikle karşılaşacaksın. (Eksiktir.)

Bu Çağatay dilinde yazılmış falnamede, falı açan, kimi sayfalara, fal açtığı kişinin adını ve fal açtığı tarih ile çıkan falı not etmiş. Bu falnamenin dili için tez hazırlayan Yıldız Kandemir’in, kitabın kullanım yüzyılını saptamak için yararlandığı iki fal sahibi, bizim için talihleri bakımından ilginç. “Şevval ayının dokuzuncu günü, yekşenbe (pazar) günü” başkalarıyla birlikte Hamza Bey’e de fal açılmış. “Bir cim iki be geldi (cim-be-be) çok güzel fal, sevinç, müjde. Tanrı inayeti (yardımı) Muhammed Mustafa şefaatı (arkalaması) ola. Amin Rabbü’l-âlemin” sözleriyle anılan bu falın sahibi, 1425-1426 yılında, Oruç Bey’in yerine Anadolu beylerbeyi olmuştur. Faldaki bir süre endişeden sonraki “devlet, nimet ve ikbal” gerçekleşmiş sayılabilir.

Yıldız Kandemir’in dönem saptamada yararlandığı ikinci fal sahibi, Mevlana Sinan, edebiyatta tanınan adıyla Şeyhî’dir. “Be-elif-elif” falı gelen Şeyhî’nin falı da çok güzel fallardandır. Zorluklara karşı yüksek rütbelilerden yardım müjdelenmektedir. Tabipliği yüzünden saraylarda görevli olarak yaşayan Şeyhî’nin, şiirde kazanmış olduğu ürünün uzun sürmesini, falının gerçekleşmesi olarak yorumlayabiliriz.

Bu fal sahiplerinin fallarındaki ayetlerin mealini de, içerdikleri müjdelerle örnekleyelim. Hamza Bey’in falında Nur Suresi’nin 32. Ayeti (Sizden bekâr olanları ve kölelerinizden, cariyelerinizden temiz/iyi olanları evlendirin; yoksulsalar Allah lütfuyla zengin eder onları ve Allah’ın lütfu boldur ve o, her şeyi bilir), onun 1426-1927’de Teke Sancağı Beyi Osman Çelebi’nin kız kardeşiyle evlenişine de işaret sayılabilir.

Mevlana Sinan’ın (Yusuf Sinan-Şeyhî) falındaysa Bakara Suresi’nin 25. Ayeti bulunmaktadır: “İnananlara ve iyi işlerde bulunanlara müjde ver. Onlar içindir kıyılarından ırmaklar akan bahçeler. Orada bir meyveyle rızıklandılar mı bundan önce de bunu tatmıştık derler, onları dünyadakine benzetirler. Onlara dünyadakine benzer rızıklar sunulur. Orada tertemiz eşler de var onlara, orada ebedî kalırlar.” Bu bir cennet müjdesidir. Kuran’da şairler için korkutucu ayetlerin de bulunduğu anımsanırsa, bu ayetin, Yusuf Sinan için yüreklendiriciliği anlaşılır bir olaydır.

Şeyh Muhyiddin Arabî’nin düzenlediği varsayılan Haza Fal-ı Kur’an adlı falnameyi, doğrudan Kuran’dan açılmayıp, belli bir düzenekle bir ayet saptandığı için, kura falları arasında açıklamayı doğru buluyorum.

 Bu Haber 15166 Kişi Tarafından Okundu.